Kleine stukjes plastic, grote impact
Wat je pas ziet als je er echt naar kijkt
Het strand ziet er schoner uit dan tien jaar geleden. En dat klopt. Maar er is een categorie die achterblijft: kleine stukjes plastic. Fragmenten die ooit deel uitmaakten van groter afval - een fles, een verpakking, een peuk - en die op het strand langzaam uiteenvallen in steeds kleinere stukjes. Ze liggen er al jaren. Ze nemen niet af. En je ziet ze pas als je er bewust naar zoekt.
In 2026 vragen we alle deelnemers van de Boskalis Beach Cleanup Tour extra op die kleine stukjes te letten.
Wat zijn het precies?
- Kleine plastic fragmentjes zijn stukjes afgebroken plastic die door golven, wind en zonlicht zijn verkleind. Ze zijn niet altijd makkelijk te herkennen als afval, maar ze zijn het wel.
- Pellets zijn kleine ronde plastic korrels - de grondstoffen die fabrieken gebruiken om plastic producten van te maken. Ze worden ook wel 'zeemeerminnentranen' of 'nurdles' genoemd. Ze komen in zee terecht via ongelukken tijdens transport, bij scheepsrampen en door lekkage in havens. Op het strand zien ze eruit als kleine witte of gekleurde balletjes.
- Sigarettenpeuken bestaan voor 95% uit plastic. Ze vallen na verloop van tijd uiteen in steeds kleinere deeltjes en zijn daarmee een van de grootste bronnen van plastic vervuiling op de Nederlandse Noordzeekust. In 2025 raapten we ruim 51.000 peuken op in twee weken.
Waarom zijn ze een probleem?
Kleine plastic stukjes worden door vissen en zeevogels gegeten omdat ze lijken op voedsel. Een zeevogel met een maag vol plastic heeft het gevoel verzadigd te zijn - maar verhongert. Uit onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de onderzochte Noordse stormvogels te veel plastic in de maag had. Grotendeels kleine fragmentjes.
Wat zeggen de cijfers?
Stichting De Noordzee doet al meer dan twintig jaar strandafvalonderzoek langs de Noordzeekust. Over kleine plastic stukjes is het beeld duidelijk:
- Het aantal kleine plastic fragmentjes per 100 meter strand daalt al twaalf jaar niet significant
- Ze vertegenwoordigen inmiddels 18,4% van al het strandafval dat we registreren - in 2014 was dat nog 10,3%
- We vinden gemiddeld 705 plastic pellets per 100 meter strand
Grotere stukken afval nemen wel af. Aanpak bij de bron werkt - maar voor de kleine stukjes is er meer nodig.
Wat kun jij doen?
Tijdens de Tour vragen we je extra op kleine plastic fragmentjes en pellets te letten. Zie je een opvallende concentratie? Maak een foto en deel die via #KleineDingen. Elke foto helpt ons het probleem zichtbaar te maken.
Bij de Noordzeekraam kun je kleine plastic deeltjes bekijken onder een vergrootglas. En daarna? Minder wegwerpplastic gebruiken. Een peuk netjes weggooien. Kleine handelingen die samen een groot verschil maken.
